Title-expanded.jpg (46505 bytes)

Succulenta vol.82(5). October 2003. P.C. Laney in samenwerking met P. v.d. Puyl

Het is nu alweer 30 jaar dat ik in de cac­tushobby meeloop. En in die periode heb ik reeds vele malen bezoekers in mijn plan­tenkasje mogen ontvangen. Daaronder ook regelmatig mijn moeder. En elke keer dat zij in mijn kas kwam was haar vraag: “Hoe­veel cactussen heb jij nou eigenlijk?”. En daarmee bedoelt ze eigenlijk cactussen en vetplanten, want dat valt bij haar allemaal onder een en dezelfde noemer, n.l. “steke­lijkheden”. In de beginfase van mijn hobby kon ik daar nog een zinnig antwoord op geven, want tellen tot zo’n tweehonderd vijftig, nou dat lukt nog wel. Maar net zoals bij andere liefhebbers, breidde ook mijn verzameling zich steeds meer uit en begon het beantwoorden van mijn moeders vraag steeds meer op een gok te lijken dan op een precies antwoord. En de laatste jaren was mijn antwoord steevast “Zo’n duizend stuks ma”. Met dit aantal was zij altijd tevreden, maar bij mij begon er in mijn on­derbuik toch steeds iets meer te kriebelen. Een soort onrust zou ik zeggen. Ik wilde dat precieze aantal toch wel eens weten, en daar een zinnig antwoord op geven.

In december 2002 benaderde Peter van der Puyl mij met de vraag of ik mee wilde doen met de Nederlandse vertaling van een Engelstalig databaseprogramma voor cactussen en vetplanten, genaamd CactusBase Pro. Daar hoefde niet lang over nagedacht te worden, want het leek mij wel leuk om zo’n database programma-tje in huis te hebben. Ik heb dat in het verleden zelf ook wel eens geprobeerd te maken, maar om de één of andere reden kwam dat programma nooit af. Het kostte gewoon te véél tijd om zoiets compleet te maken. Daarnaast heb ik wel eens eerder naar dit soort programma’s gekeken, maar tot op heden was ik nooit echt enthousiast ge­weest. De database die er nog het dichtste bij kwam, was de database van Gerard Meijssen (die trouwens gratis te downloa­den is vanaf de succulenta E-group). Maar deze database draait alleen onder Ac­cess 98, en is meer gespecialiseerd in de wetenschappelijke plantengegevens. Dus antwoordde ik Peter dat ik wel mee wou doen.

En zo geschiedde het dat ik in januari een enveloppe uit Engeland kreeg met daarin een tweetal Cd’s en een installa­tie handleiding. De afzender bleek Mike Whitlock te zijn. Nu heb ik thuis een tweetal Pc’s staan, één werk PC en één test PC. De test PC werkt nog onder Windows 95, en dit is volgens de omschrijving de minimum configuratie. Mooi om hem dus daarop te installeren. CD er in en de handleiding volgen, en voilà na 5 minuten stond het pakket er op, en kon ik aan de slag. Eerst even rondneuzen of alles het deed. Geluk­kig zijn er voldoende databases meege­leverd om dit te kunnen doen. Het geheel maakt een stabiele indruk, en was ondanks de oude PC tamelijk snel. Ook de beno­digde spullen voor de vertalingen werden succesvol geïnstalleerd, en werkten naar behoren. Tijd om eens na te denken hoe ik nu verder zou gaan.

Zoals ik al eerder schreef, had ik zelf ook al iets gemaakt om de gegevens van mijn planten in vast te leggen. Dit was niet meer up-to-date, maar als basis was dit toch beter dan alles op nieuw te moe­ten intypen. Na veel gerommel is het mij uiteindelijk gelukt om er een bestand van te maken, dat geschikt was voor Cactus-Base Pro. Maar helaas is dat rommelen niet voor iedereen weggelegd, zodat nieuwe gebruikers helaas alles handmatig moeten inbrengen, als Mike hun gegevens niet kan converteren ( dit betekent ombouwen voor een ander programma). Nadat ik dat rommelbestandje succesvol ingelezen had, kon ik binnen redelijke tijd mijn verzame­ling completeren. Het echte werk kon toen beginnen. 

De menu’s helpfiles etc. werden vertaald, en uiteindelijk kon ik onder een complete Nederlandstalige versie werken.  Het eerste waar ik naar toe ging was de optie statistiek (zie afb. 1) en kon ik einde­lijk een antwoord geven op mijn moeders vraag. Ik had dus 847 planten. Mijn on­derbuik gevoelens waren verdwenen, en de volgende keer dat zij mij die beruchte vraag weer zal stellen, kan ik eindelijk een antwoord geven.

zie afb 1:Statistisch overzicht

Nu heb ik natuurlijk niet al mijn planten­namen ingevoerd om alleen een antwoord op de vraag “hoeveel planten ik heb” te krijgen. CactusBase Pro biedt namelijk veel meer mogelijkheden, zoals een uitgebreide zoek mogelijkheid (zie afb. 2), een geheel naar eigen inzicht samen te stellen wen­senlijst, jaaraantekeningen, een planner, grafieken en diagrammen, het koppelen van foto’s aan de planten, bloeigegevens, notities, etc. Daarnaast heeft Cactusbase de keuze uit een 4 soorten databases, n.l. de hoofdverzameling, de verzorging, een uitgebreide literatuur-database en een da­tabase om afbeeldingen in op te slaan. Van elke soort database kunt u meerdere va­rianten bij houden. Bijvoorbeeld uw eigen verzameling, gescheiden van de verzame­ling van uw vrouw, meerdere literatuur-da-tabases, etc. Sommigen zaken zijn geheel naar uw wens in te richten, zoals de taal waaronder het programma werkt, locaties van diverse databases en programma’s, na­men van velden, etc. Dit alles is eenvoudig in het Optie menu in te stellen. Maar het belangrijkste is toch wel de hoofdverzame­ling. Als deze geopend is (bijv. “laney.cbd”, ja, ja, mijn eigen verzameling), dan krijgt u een soort gegevens-informatiekaart te zien (zie afb. 3).

zie afb.3: De Gegevens Informatie Kaart

Hierop brengt men de belangrijkste gegevens over zijn planten in, zoals: de naam, het verzamelingnummer, of het een cactus of vetplant betreft, of hij dood of levend is, plaats waar de plant staat, waar hij vandaan komt, wat zijn conditie is, etc. Daarnaast kunt u er bloeigegevens, plaat­jes en notities in kwijt. kunt u er gegevens omtrent de classifica­tie, hybridisering, historie opslaan en voor diegenen die aan wedstrijden en shows meedoen, zelfs deze gegevens.

Alle gegevens kunt u op vele manieren uitprinten. Voor de liefhebbers van grafie-ken en diagrammen onder u, is er zelfs nog de mogelijkheid om fraaie grafieken te pro­duceren, die in bijna elk gewenst formaat geëxporteerd kunnen worden (zie afb. 4).

Afb. 4: Grafieken

Ook het maken van een back-up en een restore-functie ontbreken niet en werken uitstekend.

Voor puzzelliefhebbers is zelfs een puzzel geïntegreerd.

 

Naamfouten kunnen ook bijna niet meer gemaakt worden, daar er een lexicon met plantennamen gratis bijgeleverd is. Deze is zeer zeker niet compleet, doch zeker bruikbaar. Tegen een kleine meerprijs (10 euro) wordt een extra CD meegeleverd met daarop een zeer uitgebreide encyclo­pedie met cactus- en vetplantengegevens /-foto’s. Na nu ongeveer een 2 maanden gebruik ben ik dik, maar dan ook dik te­vreden met deze database.

Peter van der Puyl, die al zo’n 20 jaar een succulenten verzameling heeft, had al veel langer ervaring met CactusBase. Hij begon met versie 2.75 en heeft alles zon­der problemen kunnen overzetten naar de nieuwe versie. Hier volgt zijn relaas.

Ik ben begonnen met een kleine muur­kas van 5 vierkante meter en heb nu een vrijstaand kasje van bijna 12 m2. Ik ben begonnen met alles wat ik maar te pakken kon krijgen en via het zaaien van allerlei soorten ben ik me zo langzamerhand gaan specialiseren in aloë’s, agaven, aeoni­ums, euphorbias en vele klein- blijvende caudexplanten. Natuurlijk verloor ik vele planten, zowel van de gekochte als van de gezaaide planten, maar daar leer je ook weer van. Met bijv. aasbloemplanten ben  ik helemaal gestopt. Die kon ik niet goed houden, want ‘s winters is er hier op Texel altijd 100% vochtigheid en daar houden ze beslist niet van. Ook de minimumtempera­tuur is mede bepalend welke planten je kunt houden. Ik hou de kas met elektrische kachels op zo’n 8-10 oC, dat is al een dure grap geworden dus dat is ook een beper­king. Om bij te houden welke planten ik in mijn kas heb en welke het goed of slecht doen ben ik jaren geleden begonnen met zoveel mogelijk op systeemkaarten alles te noteren per plant. Deze kaarten waren volop in de (kantoor)boekwinkels te koop in diverse maten met bijbehorende plastic doosjes zodat de kaarten in de kas kon­den blijven zonder vochtig of onleesbaar te worden. Deze kaarten waren en blijven het hoofdbestanddeel om mijn verzameling te registreren en alles bij te houden, het is wel zo dat tegenwoordig alles per compu­ter gaat en die kaarten al antiek worden of inmiddels niet meer zo gemakkelijk te krijgen zijn helaas. Maar binnenkort kun­nen we met het programma zelf kaarten maken is me beloofd. Als ik in de kas “bezig” ben met zaaien, verpotten, groei bekijken, ongedierte verwijderen, of kijken naar de bloei, pak ik “altijd” de kaart die bij die plant hoort en schrijf erop wat ik doe of zie. Dus op die dag bloei van die plant met die kleur en bijv. bij de euphorbia’s, of de plant mannelijk of vrouwelijk is. Ook de grootte van de plant wordt genoteerd. De kaarten zitten in alfabetische volgorde in de bak met een nummering binnen de­zelfde soort.

Toen CactusBase te koop kwam, heb ik deze vrij snel gekocht. Toen nog op een paar floppies en de resultaten waren niet zo denderend. Ik kon bijv geen foto’s erbij krijgen van de plant, maar toch kreeg ik de gegevens zo wel op een redelijke manier gerangschikt en kon ik op de computer de gegevens bekijken. In de loop van de jaren verbeterde het programma op een zodanige manier, dat ik er nu praktisch alles mee kan doen wat ik wil. Vrij snel was er een Nederlandse vertaling beschik­baar en hoewel ik de Engelse taal redelijk beheers is het toch erg prettig om alles in het Nederlands te zien op je scherm. Nu kan ik eerst een kaart maken met de gegevens bijv. van de zaadleverancier, dan zaai ik alles en noteer ik op de kaart hoeveel er wel of niet kiemen en wanneer ze verspeend gaan worden. Ik breng die gegevens van de zaaikaart in de computer naar de verzamelinggegevens en zo krijg ik een prachtig overzicht over hoe de zaai en groei van mijn planten is. Natuurlijk is het dan wel erg belangrijk om consequent alles te noteren en op de computer alles in te voeren.  Maar daar zijn de wintermaan­den prima voor als de meeste planten in rust zijn. Dan kan ik ook rustig bekijken of de planten gegroeid zijn.

Verder kan ik met dit programma be­kijken wat er van die plant bekend is en welke data er op het internet staan. Tevens kom ik er zo achter wat ik verkeerd of goed doe en waar de plant thuishoort, wat dan weer gevolgen heeft voor de behande­ling. Foto’s die ik thans maak met de digi­tale camera worden direct gekoppeld aan de gegevens van de plant zodat ik de groei kan volgen in de tijd. Nu het programma op CD is en het in diverse vertalingen be­schikbaar komt, denk ik dat het een goed praktisch hulpmiddel is, maar meer ook niet. We moeten nog steeds zelf de planten zaaien en verzorgen en het programma is daar erg behulpzaam bij bijv. aangeven wanneer er verpot moet worden, onge­dierte bestreden moet worden, hoeveel planten zijn er beschikbaar om te ruilen of verkopen. Een lijst uitprinten om mee te nemen naar een vergadering of ruilbeurs is ook verdraaid handig en zo bevat het programma een zeer uitgebreid statistisch deel dat bijv. laat zien hoeveel en welke planten wanneer bloeien. Erg leuk om het allemaal te volgen. Ik ben behoorlijk tevre­den met deze elektronische kaartenbak en hoop dat veel meer mensen er gebruik van zullen maken.

Conclusie: 

CactusBase Pro is een prettig werkend pakket voor het vastleggen van allerlei zaken rondom de cactus- en vetplanten­hobby. En het beperkt zich niet alleen tot de vastlegging van de gegevens van de planten welke zich in uw kas en / of tuin bevinden. Het draait onder elke versie van Windows vanaf Windows 95. Het is in de Nederlandstalige versie te verkrijgen, en als lid van Succulenta kost het u  40 Euro. U kunt het op de volgende manier verkrij­gen:

Via Internet bij Mike Whitlock, zie zijn webpage- http://www.cactusbase.net voor 60 Euro, en 70 Euro met de bijbeho­rende ‘Encyclopedia of Cacti & Succulents (v.4.0)’.

Voor leden van Succulenta bij:  Peter van der Puyl, Ada van Hollandstraat 3, 1791 DG, Den Burg, emailadres: ppvdpuyl@quicknet.nl. De prijs is 40 euro voor het complete pro­gramma en 50 euro met de ‘Encyclopedia of Cacti & Succulents (v.4.0)’ erbij. Verder zal Peter van der Puyl voor het Neder­landse gedeelte de eventuele benodigde ondersteuning per telefoon of computer verrichten.

Ik heb in diverse discussiegroepen op in­ternet vragen gesteld rondom CactusBase Pro en de reacties waren ronduit positief. Niet alleen lof voor het programma, maar ook voor Mike Witlock zelf, die niet alleen een product verkoopt, maar ook uitsteken­de ondersteuning biedt.

Zelf zien wij CactusBase Pro als een aan­vullend pakket voor de dagelijkse bezig­heden in de kas en / of tuin, maar het blijft toch erg lastig om je PC mee te nemen richting kas en / of tuin, dus is papier en pen nog steeds noodzakelijk. Maar met een notebook oftewel zakcomputer komt deze mogelijk ook alweer dichterbij.